८ भाद्र २०७६, आईतवार

लेख/रिपोर्ट

नागरिकका अन्तरनिहित कुण्ठा, लाञ्छित हुँदै गएकाे सरकार

[caption id="attachment_66894" align="alignnone" width="769"] लेखक : चन्द्र उपाध्याय[/caption] वर्तमान नेपालमा राजनैतिक संक्रमण सकिएको,दुई तिहाईको शक्तिशाली सरकार बनेको अनि विकास र समृद्धि मुलुकको लक्ष्य बनेको अवस्था छ । जनताका चाहना धेरै छन् । संगसंगै संघीयता, विकास र नागरिक समाजको भूमिकाको बारेमा बहसहरु हुँदैछन् । राजनैतिक  रुपमा संघीयताका . . .


सन् २०१८: निर्वाचन र सङ्घीयता कार्यान्वयनको वर्ष

काठमाडौँ, पुस १५ गते । सन् २०१८ विभिन्न राजनीतिक उतारचढावका घटनाले विश्व राजनीतिक मञ्चमा अविस्मरणीय रहे झैं नेपालका लागि पनि यो वर्षलाई निर्वाचन र सङ्घीयता कार्यान्वयनको दृष्टिले सम्झनलायक बनायो । सन् २०१८ मा नेपालमा प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभा निर्वाचनपछि नयाँ सरकार गठन र राजनीतिक स्थिरताको शुरु. . .


स्कूलमा रट्ने, रटाउने र ठटाउने प्रवृत्ति – डा. हरिप्रसाद पोखरेल

डा. हरिप्रसाद पोखरेल सिकारूमैत्री, स्वतन्त्र र भयरहित वातावरणमा पढ्न÷सिक्न पाउनु बालबालिकाको नैसर्गिक अधिकार हो । बालअधिकारको सर्वस्वीकृत मान्यता पनि मनोरञ्जनपूर्ण परिवेशमा सुरक्षित तवरमा सिकारूले सिक्न पाउनुपर्छ भन्ने छ । बाल बचाउ, बाल विकास, बाल सहभागिता, बालसंरक्षणजस्ता बालअधिकारको विश्वव्य. . .


लिभिङ टुगेदरको बेथिति : न गरी खानु, न मरी जानु

नवीन रार्इ काठमाडाैं । गाउँघरमा जन्मिएका प्रायः सबै युवायुवतीको सपना हुन्छ शहर जाने । अध्ययनको निम्ति होस् वा जागिर र रोजगारीका निम्ति, उनीहरूको सपना शहर–बजारकै हुन्छ, त्यसमा पनि देशकै राजधानी काठमाडौंलाई उनीहरूले मुख्य गन्तव्य बनाएका हुन्छन् । शहर जाने, राम्रो पढ्ने र सफल व्यक्ति बन्ने लक्ष्य राख. . .


सन्दर्भः महिला हिंसा विरुद्धको १६ दिने अभियान ‘कसैले नदेखेकाे विधवा महिलामाथि हुने हिंसा’

शोभा बजगाई नोभेम्बर २५ देखि १० डिसेम्वरसम्मको १६ दिनलाई महिला हिंसा विरुद्धको अन्तराष्ट्रिय अभियानको रुपमा मनाइन्छ । यसलाइ विश्वभर मनाउदै आएको २७ बर्ष भईसकेको छ । यस वर्ष पनि “लैङ्गिक हिंसा र दुव्यवहारःछैन हामीलाई स्विकार” भन्ने राष्ट्रिय नाराका साथ देशव्यापि रुपमा लैङ्गिक हिंसा विरुद्धको १६ दि. . .


लेख : युवा पलायन गर्ने हाम्रो शिक्षा – वामदेव पौड्याल

वामदेव पौड्याल शिक्षा देश विकासको मेरुदण्ड हो । शिक्षामा गरिएको लगानी तत्काल हैन, दीर्घकालमा प्रतिफल पाउनाका लागि हुनुपर्छ । पूर्वाधार निर्माणमा खर्च गर्न राज्यले सहजै देखिने बाटोघाटो, पुल, हवाई मैदान आदि बनाएर मात्र हुँदैन शिक्षामा कम्तीमा २० प्रतिशत लगानी गर्नुपर्छ । कुनै राज्य आफू समृद्धिको मा. . .


कसरी कम गर्न सकिन्छ आत्महत्या ?

सन् २००८ को आर्थिक संकटबारे ‘मार्जिन कल’ नामक फिल्म बनेको छ। वाल स्ट्रिटनजिकैको अग्लो भवनको छतको डिलमा उभिएको फिल्मको एउटा पात्र भन्छ, ‘तिमीलाई थाहा छ, यस्तो अग्लो ठाउँमा उभिँदा मान्छे किन डराउँछ ? यहाँबाट खसिन्छ कि भनेर होइन, यहाँबाट हाम फालिन्छ कि भनेर डराउँछ।’ आत्महत्याले हामीलाई आकर्षित गर्छ। यसल. . .


लेख : संस्कार, सोच र व्यवहारमा छोरी – विष्णुकुमारी लामिछाने

विष्णुकुमारी लामिछाने छोरालाई मात्र सन्तान ठान्ने हाम्रो समाज अझै पनि छोरीप्रति आशा र विश्वास गर्न सक्दैनन् । छोरीले कठिन परिस्थितिमा सहयोग गर्न सक्छे भन्ने भरोसासम्म अभिभावकमा छैन । बाहरूको त कुरै छोडौँ, आमाहरू पनि छोराको पछाडि लागिरहेका छन् । आफ्ना छोराहरूको कारणले बुढेसकालमा रोइरहेका बाआमा पन. . .


लेख : तराईमा विकासको सम्भावना – श्रीमन नारायण

श्रीमन नारायण मधेश–तराईले नेपालको सत्र प्रतिशत भूभाग मात्र ओगटेको छ तर यसको जनसङ्ख्या देशको कुल जनसङ्ख्याको पचास प्रतिशत छ । कुल गार्हस्थ उत्पादन (जीडीपी) को दृष्टिकोणले पनि यस क्षेत्रको योगदान दुईतिहाईको हाराहारीमा छ । देशको कुल कृषि उत्पादनमा ५५ प्रतिशत योगदान तराई क्षेत्रकै हुने गर्छ । औद्योगि. . .


लेख : शिक्षा नीतिमा रूपान्तरण – देवराज अर्याल

देवराज अर्याल कुनै पनि देशको विकासका लागि प्राकृतिक स्रोत र साधन, पुँजी, प्रविधि, भौगोलिक अनुकूलता, भूराजनीतिक परिवेश, यातायात, सञ्चार र राजनीतिक स्थिरता जस्ता विषय आवश्यक पर्छन् । शिक्षाले यी सबै विषयलाई व्यवस्थित गर्ने, मार्ग निर्देशन दिने र त्यो अनुरूपको सीप पनि प्रदान गर्ने भएको हुनाले विकासका ल. . .


चाडपर्व, मदिरा र स्वास्थ्य – विनोद नेपाल

विनोद नेपाल हाम्रो समाजलाई आधुनिकताले गाँज्दै लगेको छ । शहरी समाज त पश्चिमी प्रभावमा परी नै सकेको छ ग्रामीण समाज पनि विस्तारै आधुनिकतातर्फ लम्किँदैछ । यसक्रममा मानिसका लवाइ खवाइ, चालढाल, बोली व्यवहारमा क्रमशः परिवर्तन आउँदैछ । जीवनशैली र खानपानमा परिवर्तन आउँदैछ । वैदेशिक रोजगारी तथा शिक्षा आर्जन. . .


लेख : बडा दसैँ र यसका रङ्गीन महत्वहरू

पेशल आचार्य हरेक वर्ष आश्विन शुक्ल प्रतिपदादेखि पूर्णिमासम्म समस्त हिन्दू धर्मावलम्बीहरूले देवी पूजनोत्सवका रुपमा दसैँलाई मनाउने सनातन परम्परा रहिआएको छ । नेपाल, भारत, बंगलादेश, भुटान र विश्वमा जहाँजहाँ नेपालीहरू यत्रतत्र छरिएर रहेका छन्, त्यहाँ धूमधामका साथ दसैँ मनाउने गरिन्छ । दसैँ भावनात्मक प. . .