जनकपुर । सन्तानको सौर्यवृद्धि र कल्याणका लागि मिथिलानी आमाहरूले तीन दिन गरेको जितिया पर्वको व्रत आज सम्पन्न भएको छ । शुक्रबारदेखि प्रारम्भ भएको व्रतको विधि आज तेस्रो दिन समाप्त भएको हो । कतिपय स्थानमा विहान नदि तथा जलाशयमा स्नान ध्यान गरी व्रतालुमहिलाहरुले विधिपूर्वक व्रर्त समाप्त गरेकी छन् भने कतिपय स्थानमा घर पुगेर पूजा गरी व्रर्त तोड्ने परम्परा छन् । जितिया व्रतको परम्परा असोज कृष्णपक्षको अष्टमी तिथिसँग जोडिएको छ । यसलाई पितृपक्ष पनि भनिन्छ ।
जितिया व्रतको विधान अनुसार एक अहोरात्र कटेपछि नवमी तिथिमा व्रत पूरा गर्नुपर्छ । पितृपक्षका दिन हुने यस पर्वमा बर्तालुहरूले सप्तमी तिथिमा पवित्र स्नान गरी पितृको स्मरण गर्दै व्रतको संकल्प गर्ने चलन छ । सूर्यदेवलाई तोरीको तेल, पिना र आँपको अचार अघ्र्यस्वरूप चढाइन्छ । साथै दिवंगत सासू, बूढीसासू, ज्यामै सासू र जेठानीरदेवरानी तथा मातृकूललाई सम्झेर व्रत पूरा गर्ने परम्परा छ । जितिया पर्वको मुख्य दिनमा बर्तालुहरूले राजा जिमुतवाहनको कथा सुन्छन् ।
पुराणकथाका अनुसार द्वापर युगमा भारत वर्षको नर्वदा नदी तटीय प्रदेशका राजा शालीवाहनका पुत्र देवदूत जिमुतवाहनले असोज कृष्ण अष्टमीको दिन एक विधवा ब्राह्मणीका सात भाइ मरेका छोरालाई व्युताएका थिए । त्यसको स्मरणमा सन्तानको कल्याणको लागि जितिया व्रतको परम्परा सुरू भएको विश्वास मिथिलामा छ । प्रत्येक वर्ष झैँ यस वर्ष पनि आमाहरूले आफ्नो परिवार र सन्तानको दीर्घायु, स्वास्थ्य र सफलता कामना गर्दै व्रतमा जुटेकी थिइन् । विशेष गरी मिथिलाञ्चल क्षेत्रमा जितिया पर्वको महत्व रहेको छ ।
