आज बीसौँ लोकतन्त्र दिवस देशभर विभिन्न कार्यक्रमका साथ मनाइँदैछ। आजको दिनलाई विशेष गरि २०६२/६३ को जनआन्दोलन पछि देशले निरङ्कुश राजतन्त्रबाट मुक्ति पाएर संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र यात्राको सुरुवात गरेको दिनको सम्झना स्वरूप २०६३ सालदेखि मनाउन थालिएको हो। त्यतिबेला आन्दोलनको क्रममा विद्यार्थीहरु. . .
विराटनगर महानगरपालिकाले फुटपाथ खाली गराउने, सडक पार्किङ हटाउने र ठेला व्यापारलाई “जोन” मा सीमित गर्ने निर्णय एकैचोटि कडाइका साथ लागू गर्न खोज्नु प्रशासनिक दृष्टिले “व्यवस्था कायम गर्ने” प्रयास जस्तो देखिए पनि व्यवहारमा यो हतारिएको र असन्तुलित कदम जस्तो देखिन्छ। नीति बनाउँदा क्रम हुन्छ—पहिले अध्य. . .
सोनु कु. साह विराटनगर । नेपालमा गणतन्त्र स्थापनापछिको राजनीति बहुआयामिक र विविधतायुक्त छ । विशेषगरी मधेश प्रदेशले देशको राजनीतिक दिशा निर्धारणमा सधैं महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दै आएको छ। मधेश सदियौंदेखि नेपालको राजनीतिमा अग्रस्थानमा रहँदै आएको क्षेत्र हो। २०१५ सालको पहिलो आमनिर्वाचन होस् वा २०८२ को �. . .
बिराट्नगर महानगरपालिकाको अवस्था हेर्दा एउटा स्पष्ट विरोधाभास देखिन्छ। एकातिर यो सहर उद्योग, व्यापार र भौतिक विकासको केन्द्र बन्दै गएको जस्तो देखिन्छ तर अर्कोतिर दैनिक आवश्यक पर्ने तरकारीमै आत्मनिर्भर हुन सकेको छैन। बिराटनगरको सबैभन्दा ठूलो समस्या भनेको केसलिया र संघिय खोलाबाट हरेक वर्ष आउने बाढ�. . .
के लेखु म आमा तिम्रो लागि तिमिले मलाई लेखेर गयो मेरो हरेक सुखमा तिम्रो हात थियो अनि मेरो हरेक दुखमा तिम्रो काखॅ थियो कति दुख कष्ठ सहि मलाई ९ महिना बोक्दा मेरो लागि कति लड्यौ रे अनि पर्यौ आफै रोगमा जलि गयौ तिमि खरानि झै,बनि गए म मलामि झै , त्यो सिरानि लाई नि थाहा छ भिजि गयौ कयौ रात ऊ समुन्द्र झै तिमिल�. . .
नेपाल सरकार राष्ट्र तथ्याङ्क कार्यलयद्वारा आर्थिक गणना २०८२ को सञ्चालन हुन गइरहेको छ। नेपालमा पहिलो पटक आर्थिक गणना २०७८ सालमा सम्पन्न भएको थियो। हाल दोस्रो राष्ट्र आर्थिक गणना २०८२ को सञ्चालन हुँदैछ। यो गणना “अर्थतन्त्रको लागि आर्थिक गणना” भन्ने नारासहित देशभरका एकाइहरुको वास्तविक अवस्था थाह पा�. . .
नयाँ वर्षको बिहान, सहरको हावा केही फरक थियो । जस्तो कि हरेक मानिसले नयाँ आशा बोकेको होस्। ईश्वर, आफ्नो पुरानो क्यामेरा काँधमा झुन्ड्याउँदै, सडकमा निस्किएको थियो। ऊ सामान्य केटा थियो, तर उसको आँखा असाधारण थियो, किनकि ऊ संसारलाई अरूले देखेजस्तो होइन, महशुष गरेर हेर्थ्यो। त्यही बेला; भीडको बीचमा उभिएकी ए�. . .
बिराटनगर। आजको अवस्थामा साइकल र ई–रिक्सा प्रयोग हुने सहर मात्र होइन, भविष्यमा नेपालको पहिलो “साइकल सिटी” बन्न सक्ने स्पष्ट सम्भावना बोकेको सहर हो। पछिल्ला केही वर्षमा यहाँ भएका साइक्लिङ गतिविधिहरूले यो सम्भावनालाई बलियो आधार दिएका छन्। “कोरा साइकलिङ च्यालेन्ज बिराटनगर”, “साइक्लोथन ७.० बिराटनगर”, �. . .
म त्यही आमा हुँ, जो हरेक सानो प्रगतिको मौन ताली बजाउँछ, किनकि त्यही सानो जीत मेरो संसार हो .... म त्यही आमा हुँ, जसलाई कसैले भन्छ — “तिम्रो बच्चाले अझै धेरै सिक्न बाँकी छ, अझै अलि अभ्यास गराऊ।। र म त्यही आमा हुँ, जसलाई संसारले सोध्छ — “तिमीले कसरी सबै सम्हाल्छौ?” तर उनीहरूलाई थाहा छैन, म कसरी रात–रातभरि आफ�. . .
बिबेक दाहाल नेपालमा सरकार कस्तो हुनु पर्छ? यो प्रश्नले इतिहासदेखि आजसम्म नेपाली समाजलाई चिन्तनमा राख्दै आएको छ। हामीले राणाकालदेखि विभिन्न लोकतान्त्रिक सरकारसम्म अनुभव गरेका छौं, तर कहिल्यै पनि पूर्ण रूपमा जनमुखी, नागरिकको जीवनमा प्रत्यक्ष असर पार्ने, सेवा प्रधान नेतृत्व पाउन सकेका छैनौं। यही सन्. . .
सोनु साह विराटनर । मधेशको राजनीतिमा सबैभन्दा पहिले सम्झिने पात्र हुन् उपेन्द्र यादव, जसलाई मधेशी जनताले आफनो सच्चा नेत्तृृवको रुपमा हेरेका थिए । तर, अहिले यादव मधेशमा आलोचनाको केन्द्र बनेका छन्।फूलको माला लगाएर स्वागत गर्ने नेतामा पर्ने उनी अहिले मधेशबाट लखेटिएका छन् । जुन मधेश आन्दोलनको लज्जास्पद . . .
जीवन के हो? सायद एउटा प्रश्न हो- जसको उत्तर खोज्दै मानिस जन्मदेखि अन्तिम साससम्म हिँडिरहन्छ। किन हामी जन्म लिन्छौँ? शायद सृष्टिको नियम यही हो, आँसु, हाँसो, पीडा र आशाले मानव कथालाई अघि बढाउन। किन हामी कर्म गर्छौँ? किनकि कर्म बिना जीवन नदी बग्दैन, अर्थ बिना सास पनि सिर्फ समयको बोझ बन्छ। संघर्ष के हो? आ. . .
