लेख

सत्ता संघर्षको मारमा संघीयताको भविष्य

सोनु साह विराटनगर । मधेश प्रदेशमा पछिल्लो समय देखिएको राजनीतिक अस्थिरताले प्रदेश सरकारको कार्यक्षमतामात्र होइन, समग्र संघीय संरचनामाथि नै प्रश्न उठ्न थालेको छ। सरकार गठन र विघठनको श्रृंखला, समर्थन फिर्ता तथा दलहरूबीचको निरन्तर शक्ति संघर्षले शासन प्रणाली कमजोर बन्दै गएको छ। पछिल्ला केही महिनाय�. . .


फरक (लघुकथा )

“आलटाल नगरी खा । विदेशको कमाइ हो ।” एक सुरुप पारेपछि दाइको आदेश थियो । “खाँदै छु । उम् . . . बहुत मिठो ।” चन्देले खसीको पोलुवाको स्वाद लिँदै जवाफ फर्कायो । “जिन्दगीमा बियर भेटेको थिस् कि थिनस् तर छाद्न पाउँदैनस् ।” सिन्काले दाँत कोट्याउँदै सचेत गराए । “आज कम बोल्ने धेरै खाने ।” उसले दुई प्लेट पोलुवा दश मिन�. . .


फरक (लघुकथा) – केशव भट्टराई

“आलटाल नगरी खा । विदेशको कमाइ हो ।” एक सुरुप पारेपछि दाइको आदेश थियो । “खाँदै छु । उम् . . . बहुत मिठो ।” चन्देले खसीको पोलुवाको स्वाद लिँदै जवाफ फर्कायो । “जिन्दगीमा बियर भेटेको थिस् कि थिनस् तर छाद्न पाउँदैनस् ।” सिन्काले दाँत कोट्याउँदै सचेत गराए । “आज कम बोल्ने धेरै खाने ।” उसले दुई प्लेट पोलुवा दश मिन�. . .


फिल्म समिक्षा : लालीबजार , जब एउटी आमाले छोरीको भविष्यसँग लड्छिन्

काठमाडौं । कहिलेकाहीँ केही फिल्महरू कथा सुनाउनुभन्दा पनि एउटा समाजको चिरफार गर्न जन्मिएका हुन्छन् । ‘लालीबजार’ त्यस्तै एउटा प्रयास हो । वादी समूदायभित्र दबिएर बाँचेका जीवन, महिलामाथि थोपरिएको संरचनात्मक अन्याय र प्रेमले समाजसँग हार खानुपरेको यथार्थलाई पर्दामा उतार्ने प्रयास गरिएको छ यो चलचित्रम�. . .


खत्री दाइ र चन्दे (लघुकथा) -केशव भट्टराई

मेरा छिमेकी खत्री दाइ ३ वर्ष कतार बसेर घर फर्की बसेकाे पनि छ महिना भइसकेको थियो । ठुल्ठुला हात र हातअनुसारकै मेरा नाडी जत्रा औँला उनका थिए । खुट्टा भने बटारिएका बाङ्गा थिए । जुत्ताचप्पल खोज्न कम्पनी सम्झनु पर्थ्यो । हृदय चौडा थियो । उनी घर आएको पाँचौँ दिनको भोलिपल्ट मलाई उत्साहित हुँदै भने - “ कति खान्छ�. . .


विचार बिनाका झोले

निर्वाचनबाट राजनीतिक दलको आफ्नो हैसियत कायम हुनु लोकतन्त्रमा सामान्य कुरा हो । दलका आफ्ना एजेन्डा मात्रै नभई जनमत पाएर परीक्षण हुँदा गरेका कामको मूल्यांकन नागरिकले निर्वाचनमा गर्दछन् । त्यसैले त आवधिक निर्वाचन दलका लागि परीक्षा र नागरिक यो परीक्षाका गार्ड हुन्छन् । जुन म्याद दिएर नागरिकले दलहरुला�. . .


अभिशप्त छ सर्वोच्च अदालत

नेपालको राजनीतिमा एउटा गहिरो सत्य बारम्बार प्रमाणित हुँदै आएको छ—यहाँ स्थायित्वभन्दा परिवर्तनप्रतिको आकांक्षा बढी शक्तिशाली छ। जनता केवल सरकार परिवर्तन चाहँदैनन्स उनीहरू शक्ति–संरचना, संस्थागत संस्कार र राज्य सञ्चालनको चरित्रमै पुनर्विचार खोज्छन्। यही कारणले आज नेपालको न्यायपालिका केवल संवैध. . .


पिरको पहाड

आँखाभरि आँसुको स्थिर परेपछि, न थाम्न सक्छु, न बगाउन सक्छु पिर परेपछि। भित्रभित्रै डढेर खरानी जस्तै भएँ म, जब मनमा अनगिन्ती चोटका धर्का परेपछि। के गर्छौ र तिमी जालझेल गर्दै बस्छौ, थाम्नै गाह्रो यार, दिनदिनै मायाको भिड बढेपछि। आफ्नै भनिएका हातहरू टाढा हुँदै गए, विश्वास पनि टुट्यो, जब झुटको भीड बढेपछि। �. . .


समाजको नजर र मेरो यथार्थ: एउटा छोटो कपालले देखाईदिएको समाजको खुम्चिएको सोच

अरूजस्तै आफ्नो सपना बोकेर ब्याचलरको पढाइ गर्न म विराटनगर छिरेको पनि धेरै भएको छैन। सानैदेखि अलि भिन्न स्वभावकी म, समाजका सबै नियमहरू चुपचाप मान्नुपर्छ भन्ने कहिल्यै सोचिनँ र कसैले के भन्लान् भन्ने पनि खासै लाग्दैनथ्यो। तर, यथार्थ अलि फरक हुँदो रहेछ। केही समयअघिदेखि आफ्नै रहरले मैले मेरो कपाल छोटो ब�. . .


कान दुख्ने समस्या: Acute Otitis Media (मध्यकर्ण संक्रमण) बुझौं

धेरैजसो मानिसहरू, विशेषगरी बालबालिकहरूमा, अचानक कान दुख्ने, ज्वरो आउने वा चिडचिडापन देखिन्छ । यसको प्रमुख कारणमध्ये एक Acute Otitis Media हो, जसलाई मध्यकर्णको संक्रमण भनिन्छ । 1) यो किन हुन्छ? हाम्रो कानको बीचको भाग (middle ear) घाँटीसँग सानो नली (Eustachian tube) द्वारा जोडिएको हुन्छ।रुघाखोकी, घाँटी दुख्ने वा एलर्जी हुँदा यो नली ब�. . .


विद्यार्थी संगठन केवल राजनीति मात्र नभई आवस्यकता पनि हो ।

आज बीसौँ लोकतन्त्र दिवस देशभर विभिन्न कार्यक्रमका साथ मनाइँदैछ। आजको दिनलाई विशेष गरि २०६२/६३ को जनआन्दोलन पछि देशले निरङ्कुश राजतन्त्रबाट मुक्ति पाएर संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र यात्राको सुरुवात गरेको दिनको सम्झना स्वरूप २०६३ सालदेखि मनाउन थालिएको हो। त्यतिबेला आन्दोलनको क्रममा विद्यार्थीहरु. . .


विराटनगरमा ‘पहिले प्रतिबन्ध, पछि योजना’: व्यवस्थापन दबाब कि दादागिरी ??

विराटनगर महानगरपालिकाले फुटपाथ खाली गराउने, सडक पार्किङ हटाउने र ठेला व्यापारलाई “जोन” मा सीमित गर्ने निर्णय एकैचोटि कडाइका साथ लागू गर्न खोज्नु प्रशासनिक दृष्टिले “व्यवस्था कायम गर्ने” प्रयास जस्तो देखिए पनि व्यवहारमा यो हतारिएको र असन्तुलित कदम जस्तो देखिन्छ। नीति बनाउँदा क्रम हुन्छ—पहिले अध्य. . .