चन्द्र पौडेल
नेपालमा हालै सम्पन्न फाल्गुन २१ गतेको निर्वाचनले देशको राजनीतिक दिशामा नयाँ मोड दिएको छ। मतगणना जारी रहँदा देखिएका प्रारम्भिक परिणामहरूले स्पष्ट रूपमा जनताको मनस्थिति परिवर्तन भएको संकेत दिएका छन्। धेरै निर्वाचन क्षेत्रमा नयाँ राजनीतिक शक्ति राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का उम्मेदवारहरू अग्रस्थानमा देखिएका छन्, जसमा झापा-५ ओलीको कोर क्षेत्र मानिएकोमा बालेनले ६६२०० मत प्राप्त गर्दा ओली भने हालसम्म्कै कमजोर मत १८०९५ मा सिमित हुन पुगे । मतान्तरले हिसाबले बालेन ४८१०५ को मतान्तरले ऐतिहासिक विजयी हासिल गरेका छन्। यसले नेपाली राजनीतिमा नयाँ अध्याय सुरु हुने स्पष्ट संकेत दिएको छ।
वर्षौंदेखि देशको नेतृत्व गर्दै आएका पुराना दलहरूले धेरै स्थानमा अप्रत्याशित तथा लज्जास्पद हार व्यहोरेका छन्। परिणामस्वरूप राजनीतिक वृत्तमा ठूलो तरंग पैदा भएको छ। यसले नेपाली जनताले परिवर्तनको चाहना कति बलियो रूपमा व्यक्त गरेका छन् भन्ने स्पष्ट सन्देश दिएको छ।
यस निर्वाचनको परिणाम केवल सत्ता परिवर्तनको संकेत मात्र होइन, यो जनताको धैर्यको सीमा पार भइसकेको सन्देश पनि हो। लामो समयदेखि देशमा राजनीतिक अस्थिरता, विकासको सुस्त गति, बेरोजगारी, महँगी, भ्रष्टाचार र कमजोर प्रशासनिक प्रणालीका कारण जनता निराश हुँदै आएका थिए। हरेक निर्वाचनमा नयाँ आशा र सपना देखाइए पनि व्यवहारमा ठोस उपलब्धि कमै देखिए। यही कारणले गर्दा यसपटक मतदाताले परम्परागत शक्तिलाई चुनौती दिँदै नयाँ विकल्पतर्फ आफ्नो विश्वास देखाएका छन्।
यो परिणामलाई धेरैले करिब ३५ वर्षदेखिको राजनीतिक शैली र शासनप्रतिको असन्तुष्टिको अन्त्यको संकेतका रूपमा पनि व्याख्या गर्न थालेका छन्। दशकौँदेखि उही अनुहार, उही शैली र उही वाचा दोहोरिँदा जनताको भरोसा क्रमशः कमजोर हुँदै गएको थियो। विकासका ठूला वाचा गरिए पनि व्यवहारमा त्यति ठूलो परिवर्तन देखिएन। त्यसैले यसपटक जनताले मतदानमार्फत स्पष्ट सन्देश दिएका छन्—अब पुरानो शैलीको शासन स्वीकार्य छैन।
यस परिवर्तनको माहोल बनाउन अस्ति भएको जेन्जी (Gen Z) आन्दोलनले पनि महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको धेरैले महसुस गरेका छन्। देशका युवा पुस्ताले सामाजिक सञ्जाल र सडक दुवै माध्यमबाट सुशासन, पारदर्शिता र जिम्मेवार नेतृत्वको माग गरेका थिए। यो आन्दोलनले पुरानो राजनीतिक संस्कृतिप्रति युवाहरूको असन्तुष्टि उजागर गरेको थियो। त्यसैले यसपटकको निर्वाचनमा युवा मतदाताको भूमिका झन् निर्णायक देखिएको छ।
विशेषगरी बालेनको ४८१०५ मतान्तरसहितको विजयले अब बन्ने सरकारका लागि मार्गदर्शनको रूपमा काम गर्नेछ। जनता उनले ल्याएको नेतृत्वमा विश्वास गर्छन् र अबको सरकारले जनताको अपेक्षाअनुसार आर्थिक विकास, रोजगारी सिर्जना, शिक्षा, स्वास्थ्य र सुशासनमा ठोस काम गर्नुपर्नेछ। बालेन सरकारलाई अबको पहिलो चुनौती भनेको जनता र देशको हितलाई सर्वोपरि राखेर स्थिर, जवाफदेही र पारदर्शी शासन स्थापित गर्नु हो।
साथै, सरकारले विदेशमा रहेका नेपालीलाई स्वदेशमै बसोबास गर्दै काम गर्ने वातावरण सिर्जना गर्नु पनि अत्यावश्यक छ। विदेशी रोजगारीमा निर्भर रहनुको सट्टा, देशभित्र रोजगारीका अवसर र उद्यमशीलता बढाउन सकिने वातावरण बनाउँदा युवा र दक्ष जनशक्ति स्वदेशमै योगदान दिन सक्षम हुनेछ। यसले मात्र दीर्घकालीन आर्थिक विकास र सामाजिक स्थिरता सुनिश्चित गर्न सक्छ।
जनताको यो निर्णयले स्पष्ट रूपमा एउटा सन्देश दिएको छ—अब बहाना होइन, विकास चाहिन्छ। जनताले अब भाषण, आश्वासन र नारा भन्दा पनि वास्तविक काम र परिणाम देख्न चाहेका छन्। देशमा आर्थिक विकास, रोजगारी सिर्जना, शिक्षा र स्वास्थ्य क्षेत्रमा सुधार तथा सुशासनको स्थापना अबको सरकारको पहिलो प्राथमिकता बन्नुपर्छ।
नेपाल सम्भावनाले भरिएको देश हो। यहाँ प्राकृतिक स्रोत, पर्यटन, कृषि र युवा जनशक्तिको ठूलो सम्भावना छ। तर यी सम्भावनाहरूलाई सही नीति, दूरदर्शी नेतृत्व र प्रभावकारी कार्यान्वयनको अभावमा पूर्ण रूपमा उपयोग गर्न सकिएको छैन। देशका हजारौँ युवा रोजगारीको खोजीमा विदेश जान बाध्य भएका छन्। गाउँघरमा खेतीयोग्य जमिन बाँझो हुँदै गइरहेको छ भने उद्योग र उत्पादन क्षेत्र पनि अपेक्षाकृत रूपमा कमजोर छन्। यस्तो अवस्थामा अब बन्ने सरकारले देशको आर्थिक संरचना बलियो बनाउने स्पष्ट योजना ल्याउन आवश्यक छ।
साथै, सुशासन र पारदर्शिता बिना विकास सम्भव हुँदैन। भ्रष्टाचार नियन्त्रण, प्रशासनिक सुधार र जवाफदेही शासन प्रणालीको स्थापना अबको सरकारको मुख्य जिम्मेवारी हुनुपर्छ। जनताले दिएको मत केवल प्रतिनिधि चयनको प्रक्रिया मात्र होइन, त्यो विश्वासको मत पनि हो। यदि त्यो विश्वासलाई सम्मान गर्न सकिएन भने भविष्यमा जनताको असन्तुष्टि अझै बढ्न सक्छ।
राजनीतिक संस्कृतिमा पनि परिवर्तन आवश्यक छ। सत्ता केवल अधिकार र सुविधा प्राप्त गर्ने माध्यम होइन, जनताको सेवा गर्ने जिम्मेवारी हो। नेताहरूले अब व्यक्तिगत स्वार्थ र दलगत हितभन्दा माथि उठेर राष्ट्रिय हितलाई प्राथमिकता दिनुपर्छ। विकासका कामहरूमा राजनीतिक प्रतिस्पर्धा भन्दा सहकार्य र सहमतिको भावना आवश्यक छ।
आज देश परिवर्तनको नयाँ मोडमा उभिएको छ। जनताले आफ्नो निर्णयमार्फत राजनीतिक दलहरूलाई स्पष्ट सन्देश दिएका छन्—अब बहाना होइन, परिणाम चाहिन्छ। यदि अबको सरकारले जनताको अपेक्षा अनुसार सुशासन, स्थिरता र विकासको मार्गमा इमानदारीपूर्वक काम गर्न सके, भने यो निर्वाचन नेपालको इतिहासमा सकारात्मक परिवर्तनको सुरुवात बन्न सक्छ।
अन्ततः, समृद्ध नेपाल निर्माण केवल सरकारको जिम्मेवारी मात्र होइन, यो सम्पूर्ण राष्ट्रको साझा अभियान हो। राजनीतिक दल, नागरिक समाज, निजी क्षेत्र र आम नागरिक सबैले आ–आफ्नो ठाउँबाट जिम्मेवारी निभाउन सके मात्र देशले वास्तविक प्रगति हासिल गर्न सक्छ। बालेनको नेतृत्वमा बन्ने नयाँ सरकारलाई अब जनताको स्पष्ट सन्देश अनुसार जिम्मेवार, विकासमुखी, पारदर्शी र स्वदेशमै रोजगारी सिर्जना गर्ने वातावरण बनाउन आवश्यक छ।
